Het afgelopen decennium was Bali lange tijd de lieveling van buitenlandse vastgoed- en toerisme-investeerders in Indonesië. Maar in 2025-2026 tekent zich een groeiende trend af: steeds meer buitenlandse investeerders richten hun blik op Lombok als nieuwe grensgebied. Een van de belangrijkste juridische mechanismen die deze verschuiving mogelijk maken, is de uitbreiding van PT PMA (buitenlandse vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid) naar Lombok.
Waarom Lombok zich ontpopt als de nieuwe grens
Lombok is niet alleen ‘de rustigere buur van Bali’, maar biedt ook een unieke combinatie van kansen, stimulansen en structurele voordelen. Hieronder staan de belangrijkste redenen waarom veel buitenlandse investeerders zich op Lombok richten, met name via uitbreiding van PT PMA.
A. Lagere grond- en bouwkosten, groot opwaarts potentieel
- Grond in veel delen van Lombok is aanzienlijk goedkoper (vaak een fractie van de prijs in de beste zones van Bali), waardoor de kapitaaluitgaven lager zijn en er op grotere schaal kan worden gebouwd.
- De kosten voor arbeid en lokale aannemers zijn in veel landelijke of opkomende gebieden doorgaans lager.
- Omdat Lombok nog in ontwikkeling is, is er meer voordeel voor wie als eerste toeslaat: u kunt premiumlocaties veiligstellen voordat de prijzen stijgen.
- De vraagcurve vertoont een stijgende lijn: naarmate het toerisme en de infrastructuur verbeteren, stijgen de vastgoedwaarden snel.
B. Overheidssteun, stimuleringsmaatregelen en speciale zones
- Mandalika (in Centraal/Zuid-Lombok) is aangewezen als speciale economische zone (SEZ / KEK Mandalika). Deze status biedt voordelen zoals belastingvoordelen, gestroomlijnde vergunningverlening en vrijstelling van invoerrechten.
- De nabijheid van Lombok International Airport verbetert de bereikbaarheid voor toerisme en zaken.
- Er wordt actief geïnvesteerd in infrastructuur (wegen, nutsvoorzieningen, elektriciteit, water) om de SEZ en de groei van het toerisme te ondersteunen.
- Lokale overheden staan in veel gevallen meer open voor buitenlandse investeringen om de regionale ontwikkeling te stimuleren.
- Vergunningen en administratieve goedkeuringen in de ontwikkelingsgebieden van Lombok kunnen soms sneller en flexibeler zijn (met de juiste lokale partners) in vergelijking met de verzadigde zones op Bali.
C. Groei van de toeristische vraag, nichepositionering en diversificatie
- Naarmate Bali steeds populairder wordt, zoeken toeristen en reizigers steeds vaker naar bestemmingen die ‘buiten de gebaande paden’ liggen. Lombok biedt die authenticiteit.
- Ecotourisme, wellness-toerisme, surf- en avontuurstoerisme zijn sterk groeiende segmenten in Lombok.
- Digitale nomaden en telewerkers ontdekken Lombok steeds meer vanwege de lagere kosten van levensonderhoud en minder drukte.
- Gemengde gebruiksmodellen (agrotoerisme, wellnessretraites, boetiekhotels) bieden wellicht meer ruimte voor innovatie op Lombok.
D. Minder risico op geschillen over nalatenschappen, ‘schoner terrein’
- Omdat Lombok minder volwassen is op het gebied van grondtransacties, zijn veel percelen nieuwer, minder bezwaard en hebben ze duidelijkere eigendomsketens.
- Minder overlappende claims, minder geschillen over nalatenschappen (hoewel niet nul — zorgvuldigheid blijft essentieel).
- Gezien de druk van de overheid zijn lokale autoriteiten vaak meer bereid om mee te werken aan de coördinatie van grond, bestemmingsplannen en vergunningen, vooral in SEZ’s.
E. Harmonisatie van regelgeving en kapitaalefficiëntie
- Met de verlaagde kapitaalvereiste (Permen Invest 5/2025) kunnen investeerders minder startkapitaal inzetten in Lombok en flexibeler opschalen.
- De balans tussen kosten, risico’s en voordelen is in veel plaatsen op Lombok gunstiger dan in de overvolle hotspots op Bali.
- Het wettelijke kader is op nationaal niveau hetzelfde (landbouwwetgeving, investeringswetgeving), dus kennis en structuren die voor Bali zijn ontwikkeld, kunnen vaak zonder veel problemen worden overgedragen naar Lombok.
Conclusie
Samengevat: de toekomst van de uitbreiding van PT PMA in Indonesië is aan het veranderen. Bali, ooit de belangrijkste magneet voor buitenlandse investeringen in onroerend goed, wordt druk, duur en juridisch gezien steeds ingewikkelder. Lombok biedt nu een aantrekkelijk alternatief, met lagere kosten, overheidsstimulansen (vooral in SEZ’s), een stijgende toeristische vraag en mogelijkheden voor schoner land.
Succes in Lombok is echter niet alleen gegarandeerd door lage kosten. Een solide juridische structuur (via PT PMA + HGB), grondig onderzoek, naleving van regelgeving, betrokkenheid van de gemeenschap en een strategische visie zijn essentieel. Voor Europese investeerders biedt Lombok een nieuwe grens – als deze goed wordt benaderd, kan dit buitengewone rendementen en langetermijnwaarde opleveren.
Als u een gratis consult wilt om de oprichting van uw PT PMA in Lombok te onderzoeken, vastgoedmogelijkheden te beoordelen of inzicht te krijgen in de regelgevende implicaties, neem dan contact op met INDONED CONSULTANCY. Ons team van juridische, fiscale en vastgoeddeskundigen begeleidt u stap voor stap met duidelijkheid en vertrouwen.
Disclaimer
De hier verstrekte informatie is gebaseerd op onze lange ervaring. Het proces of de vereisten kunnen variëren afhankelijk van de specifieke feiten en omstandigheden. Bovendien zijn de wetten en regels in Indonesië onderhevig aan regelmatige wijzigingen. Neem alstublieft contact met ons op als uw adviseur om actuele informatie en nauwkeurig advies te verkrijgen. Klik voor meer informatie hier, en u kunt ook onze sociale media-accounts volgen om de laatste informatie te zien. Klik op de volgende links: Facebook, Instagram, LinkedIn en Twitter.
